05 Kullanım Kılavuzu

İmalat Planlama

İmalat Planlama, işin ne zaman yapılacağını anlatan sayfadır. Saha Veri Girişi'nde tanımlanmış imalatlar burada bir taşerona ve bir tarih aralığına bağlanır;

1. Ne işe yarar

İmalat Planlama, işin ne zaman yapılacağını anlatan sayfadır. Saha Veri Girişi'nde tanımlanmış imalatlar burada bir taşerona ve bir tarih aralığına bağlanır; sonuç, soldan sağa akan bir program çizelgesi olur.

Bir plan; bir taşeronun, belirli imalatları, belirli bir tarih aralığında yapmasıdır. Çubuğun uzunluğu süreyi, içindeki dolgu o işin ne kadarının bittiğini, çubuklar arasındaki oklar da hangi işin hangisini beklediğini gösterir.

Sayfanın cevapladığı sorular şunlardır: bu hafta kimde hangi iş var, hangi iş gecikti, bir işi öne çekersem arkasındakiler nereye kayar ve program ne zaman biter. Program Excel, PDF ve AutoCAD çizimi olarak dışarı alınabilir.

Uygulamanın tek zaman eksenli sayfasıdır. Öteki sayfalar bir liste gösterir; burada birinci eksen zaman, ikinci eksen iştir.

2. Nasıl açılır, kim görebilir

Kenar çubuğunda Saha Operasyonları › İmalat Planlama.

YetkinizNe yapabilirsiniz
GörüntülemeÇizelgeyi okur, filtreler, yakınlaşır, çıktı alırsınız. Yeni plan ve Klasör düğmeleri çizilmez; çubuklar sürüklenmez, sağ tık menüsü boş gelir
DüzenlemeAynı her şey, ayrıca plan ekler, tarihleri değiştirir, bağlantı kurar, klasör ve çalışılmayan gün tanımlarsınız
Yetki yokModül menüde soluk ve kilitli görünür
NotÇıktı düğmesi yetkiden bağımsızdır: çizelgeyi okuyabilen herkes Excel, PDF ve DXF alabilir. Kapatan tek şey filtrenin boş kalmasıdır.

3. Ekranın anatomisi

İmalat Planlama
NotBu bölümdeki ekran görüntülerinde gerçek şirket verisi yoktur; proje, kişi ve firma adları ile tarihler örnektir.

Sayfa üç katmandır ve çizelge kalan bütün yüksekliği kaplar. Çizelgenin üstünde özet kartı yoktur: bir program çizelgesinde ekranın en değerli yeri dikey alandır.

KatmanNe yapar
BaşlıkSayfa adı, proje adı ve eylemler: Yenile, Çıktı al, MS Project'ten al, Yeni plan
ŞeritÇizelgede ne görüneceğini ve nasıl görüneceğini belirleyen düğmeler
ÇizelgeSolda iş listesi, sağda zaman ekseni — tek kaydırma alanı içinde

Başlık ve düğmeler

Başlık İmalat Planlama, üstünde proje adı, altında "Hangi iş, kimde, ne zaman — program çizelgesi ve gecikmeler tek ekranda."

DüğmeNe yapar
YenileProgramı sunucudan yeniden okur. Sürerken Yenileniyor yazar
Çıktı alMenü açar: Excel indir, PDF indir (çizelge), DXF indir (AutoCAD), MS Project XML indir (tüm plan) (bkz. 5.14). Sürerken Hazırlanıyor… yazar
MS Project'ten alMS Project XML dosyasından faaliyet alır (bkz. 5.14). Yalnız düzenleme yetkisi olana görünür
Yeni planBoş plan penceresini açar

Çıktı al düğmesi, filtre hiçbir plan getirmiyorsa soluk durur — boş bir programın çıktısı boş bir dosyadır. Dosya kaydedildiğinde başlığın altında yeşil bir şerit çıkar ve dosyanın tam yolunu yazar; şeridi Kapat ile siz kapatırsınız.

Şerit

Şerit

Şeritte iki küme vardır. İlk küme çizelgede ne görüneceğini belirler:

ÖğeNe yapar
Plan araİmalat adı, konum, taşeron, not ve durum adında birden arar
TaşeronProgramda işi olan taşeronlar; her birinin yanında kaç planı olduğu yazar
DurumBeş durumdan ekranda karşılığı olanlar
N gecikenGecikmiş planları süzer. Basılıyken kırmızı olur

İkinci küme çizelgenin nasıl göründüğünü belirler:

ÖğeNe yapar
Bağlantılı kaydırAçıkken, taşınan bir plana bağlı sonraki planlar bağ türüne ve gecikmesine göre, iş günüyle yeniden yerleşir
Bugüne gitÇizelgeyi bugünün çizgisi ortalanacak şekilde kaydırır
Listeyi gizleSol listeyi kapatır, bütün genişliği çizelgeye verir. İkinci basışta Listeyi göster
Zaman ölçeğiGün · Hafta · Ay · Çeyrek — dört yakınlaşma kademesi
TakvimÇalışılmayan günler penceresini açar. Kayıtlı gün varsa Takvim · 12 diye sayıyı da yazar
KlasörYeni klasör penceresini açar

Geniş bir pencerede iki küme aynı satıra sığar; dar pencerede ikinci küme alt satıra sarar. Sıraları değişmez.

NotN geciken düğmesi yalnızca gecikme varsa çizilir. Boş bir "0 geciken" düğmesi, olmayan bir sorunu ekranda tutmak olurdu.

Sol liste

Liste bir ağaçtır: klasörler ve altlarındaki planlar. Klasöre girmemiş planlar Klasörsüz planlar başlığı altında toplanır.

Plan satırı iki kademelidir: üstte imalat adı, altında konum ve taşeron. Adın önündeki renkli nokta durumu, yanındaki zincir işareti Önceki plana bağlı olduğunu söyler. Sağda üç sayı sütunu durur: GÜN, BAŞLANGIÇ, BİTİŞ. Bitiş tarihi gecikmiş bir planda kırmızı yazılır.

Klasör satırı kendi rengini, adını, kaç plan içerdiğini ve toplam tamamlanma yüzdesini yazar; içinde gecikme varsa yanına kırmızı bir sayı gelir. Sağdaki sütunlarda klasörün tamamının kapsadığı gün sayısı ve ilk–son tarihi görünür.

Listeyle çizelge arasındaki ince ayırıcıdan tutup listeyi genişletebilir ya da daraltabilirsiniz.

Çizelge

Sağ taraf iki satırlı bir başlık ve altında zemin taşır.

ÖğeNe anlatır
Üst başlık satırıAy, çeyrek ya da hafta — ölçeğe göre
Alt başlık satırıGün numaraları (ölçek yeterince genişse)
Gölgeli sütunlarÇalışılmayan günler. Üzerine gelince açıklaması yazar
Kırmızı dikey çizgiBugün
Renkli bantKlasörün kapsadığı zaman aralığı
ÇubuklarPlanlar

Çubuk kare köşelidir ve rengini durumdan alır. İçindeki açık dolgu tamamlanma oranını gösterir; çubuk yeterince genişse oranın kendisi de içine yazılır. İmalat adı ile taşeron her zaman çubuğun sağına yazılır — çubuk ne kadar dar olursa olsun yeri değişmez. Gecikmiş bir planın çubuğu kırmızı bir çerçeve taşır.

İki çubuk arasındaki ok, sonrakinin öncekine bağlı olduğunu söyler. Ok, öncülün alt kenarından çıkar ve ardılın soluna girer.

Çubuk künyesi

Çubuk künyesi

Bir çubuğun üzerine geldiğinizde altında küçük bir kart açılır: plan adı, durum rozeti, konum ve dört satır — Taşeron, Tarih, İmalat, gecikme varsa Gecikme. Planın notu varsa kartın altında görünür. Kart, çizelgeyi terk etmeden okumak içindir.

4. Alanlar

Plan penceresindeki alanlar

AlanNe demekZorunlu mu
Taşeronİşi yapacak firma. Taşeronlar bölümünden gelirEvet
DurumPlanlandı · Devam ediyor · Ertelendi · Tamamlandı · İptalHayır, varsayılan Planlandı
KlasörPlanın listede hangi başlık altında duracağıHayır
BaşlangıçÇubuğun ilk günüEvet
BitişÇubuğun son günü. Kutunun üstünde planın kaç takvim günü ettiği yazarEvet
Önceki planBu planın beklediği plan. Seçilince çizelgede ok çizilirHayır
İmalat kapsamıPlanın kapsadığı imalatlar. Tamamlanma oranı bunlardan hesaplanırHayır, ama boşsa oran hep %0 kalır
AdYalnız imalat seçilmemiş planda görünür. Plan listede ve çizelgede bu adla durur; boşsa İmalat atanmadı yazar. En çok 200 karakterHayır
NotlarSerbest metin. Çubuğun künyesinde görünürHayır

Çizelgede okunan değerler

DeğerNasıl hesaplanır
GünBaşlangıç ve bitiş dahil takvim günü sayısı. Çalışılmayan günler de sayılır
TamamlanmaPlana bağlı imalatların saha ilerlemesi: Yapıldı %100, Yapılıyor girilen kısmi yüzdesiyle, öteki 0; her imalat eşit ağırlıkta, bir ondalıkla. İmalat Raporu ve Genel Bakış ile aynı hesap
DurumAşağıdaki kurala göre; kısmen ölçülür, kısmen kayıttan okunur
GecikmeBitiş günü geçmiş ve hâlâ bitmemiş planlarda, bitişten bugüne kaç gün geçtiği

Durum iki kaynaktan gelir. Kayıtta İptal ya da Ertelendi yazıyorsa o kalır — bunlar bir ölçüm değil, bir karardır. Öteki üçü ölçülür: kapsamdaki imalatların hepsi bitmişse Tamamlandı, biri bitmiş ya da birine kısmi yüzde girilmişse Devam ediyor, hiç ilerleme yoksa kayıttaki değer.

Çalışılmayan gün alanları

AlanNe demek
TarihÇalışılmayacak gün
TürHafta sonu · Resmî tatil · Saha özel
AçıklamaSerbest metin, çizelgede o günün üzerine gelince görünür

5. Adım adım

5.1 Plan oluşturmak

Plan penceresi
  1. Başlıktaki Yeni plan düğmesine basın. Bir klasörün içine doğrudan eklemek istiyorsanız o klasöre sağ tıklayıp İçine yeni plan deyin.
  2. Taşeron, Başlangıç ve Bitiş alanlarını doldurun. Başlangıcı seçtiğinizde bitiş boşsa aynı güne çekilir; tek günlük plan en sık girilen şekildir.
  3. Gerekiyorsa Durum, Klasör ve Önceki plan alanlarını seçin.
  4. İmalat kapsamından planın kapsadığı imalatları işaretleyin.
  5. İsterseniz Notlar yazın ve Oluştur deyin.

Zorunlu bir alan boşsa pencerenin üstünde "Taşeron, başlangıç ve bitiş tarihi zorunlu" uyarısı çıkar. Bitiş başlangıçtan önceyse ayrı bir uyarı gelir ve kayıt yazılmaz.

Notİmalat seçmeden de plan kaydedilir; takvimi önce kurup kapsamı sonra doldurmak meşru bir yoldur. Ama pencere bunu söyler: kapsamı boş bir planın tamamlanma oranı hesaplanamaz, çubuğu her zaman boş görünür. Böyle bir plana Ad alanından bir ad verebilirsiniz (Temel kazısı gibi); imalat seçildiğinde listede imalatın adı görünür, girdiğiniz ad silinmez.

5.2 İmalat kapsamını seçmek

İmalat kapsamı

Bir projede binlerce imalat olabilir; pencere listeyi üç kademede daraltır.

  1. Pencerenin en üstündeki Taşeron kutusunu doldurun — planın taşeronu aynı zamanda bu listeyi daraltır. Liste o taşerona atanmış imalatlara ve henüz taşeronu olmayanlara iner; başka bir taşerona atanmış işler düşer.
  2. Mahal, Mesken ve Oda kutularıyla konumu daraltın. Üçü de isteğe bağlıdır; bir üst kademe değişince altındakiler Tümü'ye döner.
  3. İmalat ara kutusuna yazın. Arama, daralmış havuzun içinde gezer.
  4. Satıra tıklayarak işaretleyin. Seçtikleriniz listenin üstünde çıkarılabilir etiketler olarak birikir; sahada bitmiş imalatların yanında Yapıldı rozeti durur.

Listenin altındaki satır kaç imalatın gösterildiğini söyler. Havuzda 300'den fazla kayıt varsa yalnızca ilk 300'ü çizilir ve daraltmanız istenir; filtreler işe yaradıkça bu uyarı kendiliğinden kaybolur.

Havuz boşaldığında liste "Seçili taşeron ve konumda imalat yok. Filtreleri gevşetin." der — yani sorunun aramada değil filtrelerde olduğunu söyler.

5.3 Tarihleri çizelgeden değiştirmek

Pencere açmaya gerek yoktur; çubuğun kendisi üç tutamak taşır.

  1. Gövdesinden tutup sürükleyin — plan, süresi değişmeden ileri ya da geri kayar.
  2. Sağ kenarından çekin — bitiş günü değişir, başlangıç yerinde kalır.
  3. Parmağınızı kaldırdığınızda yazılır. Sürüklerken çubuğun yanında yeni tarih aralığı görünür.
NotEn kısa plan bir gündür: çubuğu sola kadar çekseniz de bitiş, başlangıcın önüne geçmez. Tarih gerçekten değişmediyse sunucuya hiçbir şey yazılmaz.

5.4 İki planı birbirine bağlamak

  1. Bağlanacak öncül çubuğun üzerine gelin. Sağ ucunda küçük bir halka belirir.
  2. Halkadan tutup ardıl çubuğun üzerine sürükleyin. Sürerken kesikli bir çizgi sizi izler, geçerli hedef vurgulanır.
  3. Bırakın. Öncül, ardılın Bağlar listesine bitiş-başlangıç (FS) bağı olarak eklenir ve iki çubuk arasına ok çizilir. Ardıl yerinden oynamaz: aradaki boşluk gecikme olarak yazılır. Bağ döngü kuracaksa (A → B → A) kurulmaz ve ekranda not çıkar.

Bir planın birden çok öncülü olabilir. Bağların hepsini kaldırmak için ardıl plana sağ tıklayıp Bağlantıyı kaldır deyin; tek bağı plan penceresinden kaldırırsınız.

Süre ve bağ türleri. Plan penceresinde süre iş günüyle girilir; bitiş, şirketin hafta sonu ayarı ve Takvim'deki çalışılmayan günler atlanarak hesaplanır. Bitişi elle seçerseniz süre iki tarihten sayılır. Bağlar bölümünde Bağ ekle ile öncül, bağ türü ve gecikme seçilir:

TürAnlamı
Bitiş → Başlangıç (FS)Ardıl, öncül bittikten sonraki iş gününde başlar
Başlangıç → Başlangıç (SS)Ardıl, öncülle aynı gün başlar
Bitiş → Bitiş (FF)Ardıl, öncülle aynı gün biter
Başlangıç → Bitiş (SF)Ardıl, öncül başlamadan önceki iş gününde biter

Gecikme iş günüdür; eksi değer öne alır. Örnek: 29 Ekim tatil, A Pazartesi 26 Ekim'de başlıyor ve 5 iş günü sürüyor; A 2 Kasım'da biter. A'ya FS+2 bağlı 3 günlük B 5–9 Kasım'a, SS bağlı C 26 Ekim'e, FF−1 bağlı 3 günlük D 27–30 Ekim'e yerleşir. Bağı olan planın başlangıcı bağlardan hesaplanır; birden çok bağ varsa en geç olanı geçerlidir. Plan kaydedilince ona bağlı sonraki planlar da yeniden yerleşir. Çizelgede ok biçimi türü gösterir; FS dışındaki ve gecikmeli bağlarda okun ucunda kısa etiket (SS, FS+2, FF−1) görünür.

NotEski planların tarihleri olduğu gibi kalır; süreleri iki tarihten iş günü olarak sayılır. Hafta sonu ayarı ya da takvim sonradan değişirse planlar kendiliğinden kaymaz; süre yeniden sayılır ve plan bir dahaki kayıtta yeni takvime göre yerleşir.

5.5 Zinciri birlikte kaydırmak

Bağlantılı kaydır açıkken bir planı taşıdığınızda, ona bağlı sonraki planlar bağ türüne ve gecikmesine göre, iş günüyle yeniden yerleşir. İşlem bitince ekranda "3 bağlı plan da ötelendi." yazar. Taşıdığınız planın kendi bağlarının gecikmesi de aynı iş günü kadar değişir; plan bıraktığınız yerde kalır.

Kapalıyken yalnızca tuttuğunuz plan hareket eder; oklar yerinde kalır ve çakışma ekranda görünür hâle gelir.

DikkatZincir ötelemesi sunucuya birden çok kayıt yazar. Uzun bir zincirde işlem bir iki saniye sürebilir; bu sırada çizelgeyi karıştırmayın.

5.6 Çizelgede gezinmek

Ne istiyorsanızNasıl
YakınlaşmakCtrl + fare tekerleği, ya da şeritteki Zaman ölçeği
Yana kaymakAlt + tekerlek ya da Shift + tekerlek
Serbest sürüklemekFarenin orta tuşuyla tutup sürükleyin
Bugüne dönmekBugüne git
Çizelgeye tüm genişliği vermekListeyi gizle

Ctrl ile yakınlaşırken imlecin altındaki gün yerinde kalır; iki kademe arasında gidip gelmek sizi programın başka bir yerine düşürmez.

5.7 Klasörlerle düzenlemek

Klasör penceresi

Klasörler cetveldeki işleri gruplar — Kaba Yapı, İnce İşler, Mekanik gibi.

  1. Şeritteki Klasör düğmesine basın; bir klasörün altına almak için o klasöre sağ tıklayıp İçine alt klasör deyin.
  2. Klasör adı yazın, gerekiyorsa Üst klasör seçin ve sekiz renkten birini işaretleyin.
  3. Oluştur deyin.

Renk hem listedeki noktada hem de çizelgedeki bant olarak görünür. Bir planı başka bir klasöre almak için listedeki satırı tutup hedefin üzerine sürükleyin; sağa doğru kaydırdığınızda satır girintilenir ve nereye düşeceğini önceden gösterir.

NotKlasörü silmek içindeki planları silmez. Planlar ana kademeye taşınır ve listede Klasörsüz planlar altında görünür.

5.8 Çalışılmayan günleri tanımlamak

Takvim penceresi
  1. Şeritteki Takvim düğmesine basın.
  2. Gün ekle bölümünde tarihi seçin, Türü işaretleyin ve isterseniz bir açıklama yazın — Kurban Bayramı gibi. Günü ekle deyin.
  3. Hafta sonlarını tek tek girmek yerine Toplu hafta sonu bölümünü kullanın. Tarih aralığı çizelgenin o anki aralığıyla hazır gelir; Cumartesi ve Pazardan istediğinizi işaretleyip Seçilenleri ekle deyin. İşlem bitince kaç gün eklendiği yazar.

Kayıtlı günler pencerenin üst yarısında listelenir; her satırın sonundaki çöp kutusu o günü siler.

NotAynı gün ikinci kez eklenmez. Zaten kayıtlı bir tarihi seçerseniz pencere uyarır; toplu eklemede kayıtlı günler sessizce atlanır ve "Seçilen aralıkta eklenecek yeni gün bulunmadı" denir.
DikkatÇalışılmayan günler yalnızca zeminde gölgelenir. Plan süreleri takvim günü üzerinden hesaplanmaya devam eder: bir plana hafta sonu denk gelirse süresi uzamaz.

5.9 Plan silmek

  1. Silinecek plana sağ tıklayıp Sil deyin.
  2. Açılan pencere ne olacağını yazar: plana bağlı imalat kayıtları sunucuda kalır, yalnızca bu programdaki yerlerini kaybederler; bu plana bağlı sonraki planların bağlantısı koparılır.
  3. Sil deyin.

5.10 Birden çok planı birden silmek

Seçim şeridi
  1. Listede plan satırlarının başındaki kutuları işaretleyin. Başlıktaki kutu görünen bütün planları seçer. Ctrl + tık tek kaydı çevirir, Shift + tık aradaki satırları da ekler; ikisi çubukların üzerinde de çalışır.
  2. Şeritte "7 plan seçildi." yazan bir çubuk belirir.
  3. Seçilenleri sil deyin ve onaylayın. Pencere ilk beş planın adını yazar, fazlasını "… ve 3 plan daha" diye toplar.

İşlem bittiğinde kaçının silindiği yazılır. Bir kısmı silinemediyse bu da söylenir ve silinemeyenler seçili kalır, böylece tekrar denemek için yeniden işaretlemeniz gerekmez.

NotKlasörler seçime girmez; klasör satırında kutunun yeri boş bırakılır. Klasör silmek zaten başka bir şeydir — içindeki planları silmez, taşır.

5.11 Planı dondurmak (baseline) ve sapmayı izlemek

Baseline, programın bir andaki dondurulmuş hâlidir: her planın başlangıcı, bitişi ve iş günü süresi adıyla ve tarihiyle saklanır ("Sözleşme planı", "Revize 1"). Birden çok baseline tutulur; biri karşılaştırılan olur.

  1. Başlıktaki Baseline düğmesini açın, Planı dondur (baseline al)… deyin.
  2. Adı yazın (ilk baseline için Sözleşme planı, sonrakiler için Revize N önerilir) ve Dondur deyin. Projenin ilk baseline'ı kendiliğinden karşılaştırılan olur.
  3. Başka bir baseline'la karşılaştırmak için aynı menüden onu seçin; Karşılaştırma yok gri çubukları kaldırır.

Karşılaştırma açıkken her planın altında baseline'ın ince gri çubuğu görünür ve listede SAPMA sütunu çıkar: bitişin iş günü farkı, +2 gecikme (kırmızı), −1 erken (yeşil). Çubuğun üzerine gelince künyede baseline tarihleri ile başlangıç ve bitiş sapması tam cümleyle yazar ("+2 iş günü gecikme"). Baseline'dan sonra eklenen plan Yeni rozeti taşır; baseline'da olup silinen planlar çizelgenin üstündeki sarı şeritte adlarıyla sayılır.

Örnek: A 5 iş günüyken baseline alındı. A'nın süresi 7 iş gününe çıkınca ona FS ile bağlı B iki iş günü kayar ve B'nin satırında +2 yazar. O hâlde ikinci bir baseline alıp karşılaştırmayı ona çevirirseniz bütün sapmalar 0 olur.

Baseline almak, adlandırmak, silmek ve projenin karşılaştırılanını değiştirmek için projede Planlama düzenleme yetkisi gerekir (yönetici her zaman). Yetkisi olmayan kişi listeyi görür ve karşılaştırmayı yalnız kendi ekranında değiştirebilir. Baseline'lar Baseline'ları yönet… penceresinden yeniden adlandırılır ve silinir.

NotExcel'de Program sayfasının sonuna baseline tarihleri, baseline iş günü ve iki sapma sütunu eklenir; silinen planlar ayrı sayfadadır. PDF'te gri çizgi çubukların altında, sapma çubuk adının sonundadır. Sapma bugünkü takvimle sayılır (hafta sonu ve çalışılmayan günler atlanır). Telefonda baseline gri çubukla görünür ve karşılaştırılacak baseline yalnız o ekranda seçilir; baseline telefonda alınmaz, adlandırılmaz, silinmez.

5.12 Kritik yol ve bolluk

Program her açılışta kritik yolu kendisi hesaplar; bir şey seçmeniz gerekmez. Bolluk, bir planın projenin bitişini geciktirmeden kaç iş günü kayabileceğidir. Bolluğu en küçük olan (normalde 0) planlar kritik yoldur: onlardan biri bir gün kayarsa proje de bir gün kayar.

  • Kritik planların çubuğu kalın sarı çerçeveyle, aralarındaki bağ okları sarı ve kalın çizilir.
  • Listedeki BOLLUK sütunu toplam bolluğu iş günüyle yazar (0g, 6g); kritik olanlar sarıdır.
  • Şeritteki Kritik yol · N düğmesi yalnız kritik planları gösterir; ikinci kez basınca bütün program geri gelir.
  • Çubuğun üzerine gelince künyede En erken ve En geç tarih aralığı, Toplam bolluk ve Serbest bolluk (sonraki planı geciktirmeden kayabileceği gün) yazar.

Örnek: A 5 iş günü, B ona FS+2 ile, C SS ile, D FF−1 ile bağlı. A ve B kritiktir (bolluk 0); C ve D projeyi 6 iş günü kaydırmadan gecikebilir.

Hesap bağ türlerini ve gecikmeleri, şirketin hafta sonunu ve projenin çalışılmayan günlerini kullanır. Bağsız plan kayıtlı tarihinde başlar. Çizelgede elle ileri kaydırılmış bir plan o tarihten önce başlamaz sayılır ve aradaki boşluk öncülün bolluğu olur. Tamamlanan plan kayıtlı tarihleriyle sabittir, sonrakileri yine etkiler ama bolluğu sayılmaz; iptal edilen ve tarihsiz planlar hesaba girmez. Süzgeç ne olursa olsun bolluk bütün program üzerinden sayılır.

NotExcel'de Program sayfasına en erken ve en geç başlangıç ile bitiş, iki bolluk ve Kritik sütunu eklenir. PDF'te kritik çubuklar kalın sarı çerçevelidir, sol sütunda bolluk yazar ve künyede kritik plan sayısıyla hesaplanan bitiş vardır. Telefonda kritik yol salt okunur görünür (kalın kenarlı çubuklar, sarı oklar, Kritik yol süzgeci, künyede iki bolluk); Excel ve PDF yalnız masaüstündedir.

5.13 Yakın dönem listesi (look-ahead)

Şeridin başındaki Çizelge · Yakın dönem seçicisiyle program, saha toplantısının listesine döner. Liste bugünden başlayan 2, 3 ya da 6 haftalık pencereye düşen planları gösterir: pencerede başlayan, süren ve biten işler ile bitiş tarihi geçtiği hâlde bitmemiş olanlar. Haftalar bugünden başlayan 7 günlük dilimlerdir; pencere hep tam iki, üç ya da altı haftadır.

  • Gruplama: Haftaya göre (plan, pencere içindeki ilk gününün haftasına düşer; geciken işler en başta Bitiş tarihi geçmiş, bitmemiş başlığı altında), Taşerona göre ya da Yok.
  • Sütunlar: faaliyet ve konumu, taşeron (işi kimin yaptığı), tarihler ve iş günü süresi, ilerleme yüzdesi ve durum, Bu dönemde (Başlıyor, Sürüyor, Bitiyor, Başlayıp bitiyor, Gecikmiş), kritik yol hesaplanmışsa BOLLUK, baseline karşılaştırılıyorsa SAPMA. Sağda pencerenin gün ızgarası durur: çubuk yalnız pencere içindeki kısmı gösterir, kritik planlar sarı çerçevelidir, baseline ince gri çizgidir.
  • Şeritteki arama, taşeron, durum, geciken ve kritik yol süzgeçleri bu listede de geçerlidir. Bir satıra basınca plan penceresi açılır.
  • Tamamlanan, iptal edilen ve tarihsiz planlar listeye girmez.

PDF indir (toplantı) düğmesi aynı listeyi şirketin kâğıt boyunda (ABD'de Letter, öteki bölgelerde A4) yatay bir belgeye yazar: künyede pencere, faaliyet sayısı, gruplama ve baseline; altta açıklamalar, toplantı tarihi ve yeri satırı, toplantı notu için çizgili alan ve üç imza yeri (Hazırlayan, Şantiye şefi, Taşeron temsilcisi). Excel indir aynı satırları gün sütunlu bir sayfaya yazar; dosya adı Yakin_Donem_Programi_… diye gelir. Telefonda Yakın dönem listesi salt okunur görünür (2, 3 ya da 6 haftalık pencere, haftaya ya da taşerona göre gruplama); PDF ve Excel yalnız masaüstündedir.

5.14 MS Project ile alışveriş (XML)

Program MS Project'e verilebilir ve MS Project'te hazırlanmış bir program buraya alınabilir. İki yönde de dosya MS Project XML biçimindedir. MS Project ya da ProjectLibre'de Farklı kaydet › XML ile kaydedilir ve aynı yoldan açılır.

Dışa aktarmak. Çıktı al › MS Project XML indir (tüm plan) deyin. Dosyaya süzgeç ne olursa olsun bütün program girer; bağlar ve kritik yol bütün plandan sayıldığı için süzgeçle kesilmiş bir program kopuk bağ bırakırdı.

  • Klasörler özet faaliyet olur, planlar altlarında durur.
  • Süreler iş günüdür. Takvim, şirketin hafta sonu ve projenin çalışılmayan günleridir.
  • Bağ türleri (FS, SS, FF, SF) ve gecikmeler aynen yazılır. Her faaliyete kayıtlı başlangıcı "bundan önce başlamaz" kısıtı olarak eklenir; MS Project aynı tarihleri ve aynı kritik yolu hesaplar.
  • Tamamlanma yüzdesi, taşeron (kaynak olarak), karşılaştırılan baseline, kritik yol ve bolluk da dosyaya girer. İptal edilen plan dosyada devre dışı faaliyettir.
  • Faaliyetin adı imalatlı planda imalatın adı ve konumu, imalatsız planda Ad alanıdır; Ad boşsa faaliyet adsız yazılır. Plan notu faaliyetin notu olur.
  • Tarihsiz planlar ve boş klasörler dosyaya girmez; şerit kaç tanesinin dışarıda kaldığını söyler.

İçe aktarmak. Başlıktaki MS Project'ten al düğmesi yalnız İmalat Planlama'da düzenleme yetkisi olana görünür.

  1. MS Project'ten al düğmesine basın, XML dosyası seç ile dosyayı seçin.
  2. Pencere önce okur ve gösterir: faaliyet, klasör, bağ ve uyarı sayıları, bu projenin taşeronlarıyla eşleşmeyen kaynaklar, dosyanın takvimi bu projeninkinden farklıysa bir not ve faaliyet tablosu (ilk 500 satır). Bu aşamada hiçbir şey yazılmaz.
  3. İçe aktar deyin. Projede zaten plan varsa düğme Yeni olarak ekle olur: dosyadakiler yeni kayıt olarak eklenir, mevcut plana dokunulmaz, birleştirme ya da üzerine yazma yoktur. İstemiyorsanız İptal deyin.
  4. Pencere kaç klasör ve faaliyet eklendiğini söyler. Yazma yarıda kalırsa eklenenleri ve kalanı da söyler.

Alınan faaliyetin adı planın Ad alanına, dosyadaki notu Notlara yazılır. Faaliyetler imalata ve odaya bağlanmaz; bu yüzden ilerleme, hakediş ya da maliyet kaydı oluşmaz. İmalatı sonradan plan penceresinden seçebilirsiniz; seçince listede imalatın adı görünür, girilen ad silinmez.

Dosyadan alınırken uygulanan kurallar:

DosyadaProgramda
Başlangıç ve bitişDosyadaki gibi alınır, yeniden yerleştirilmez. İş günü süresi bu projenin takvimiyle sayılır; farklıysa uyarı çıkar
Kilometre taşı (sıfır süre)1 iş günlük faaliyet
%100 · %0'dan büyük · devre dışıTamamlandı · Devam ediyor · İptal
KaynakAdı bu projenin bir taşeronuyla aynıysa o taşeron atanır; değilse faaliyet taşeronsuz eklenir. Yeni taşeron açılmaz
Birden çok kaynakYalnız ilki eşlenir
Özet faaliyete ya da özetten bağ, döngü kuran bağ, aynı öncüle ikinci bağAlınmaz, uyarıda listelenir
Tarihi olmayan faaliyetAlınmaz

Dosya en çok 3.000 faaliyet ve 25 MB olabilir. MS Project'in kendi .mpp dosyası okunmaz; pencere bunu söyler, dosyayı XML olarak kaydedip yeniden seçin.

DikkatPencerede "Sunucuda plan adı alanı henüz yok" uyarısı görünüyorsa sunucu güncellenmemiştir: faaliyet adları notun ilk satırına yazılır ve bu planlar listede İmalat atanmadı diye görünür. Ad kaybolmaz, notta durur; sunucu güncellenince plan penceresindeki Ad alanına girebilirsiniz.
NotTelefonda dışa ve içe aktarma yoktur; alınan faaliyetler telefonda da adlarıyla görünür.

6. Çıktılar

Çıktı menüsü

Üç çıktı da ekranda duran filtreyi yazar. Düğmeye bastığınızda Windows'un kaydetme penceresi açılır; dosya adı Imalat_Programi_… diye hazır gelir ve sonuna tarih damgası eklenir. İptal derseniz hiçbir şey yazılmaz.

Excel

Üç sayfalı bir çalışma kitabı:

Sayfaİçinde ne var
ProgramPlan satırları, klasörüyle birlikte
Taşeron YüküKimde kaç plan, kaç gün, kaçı gecikmiş, tamamlanma oranı
Çalışılmayan GünlerTakvim kayıtları: tarih, tür, açıklama

Program sayfasının sütunları: Klasör · İmalat · Konum · Taşeron · Durum · Başlangıç · Bitiş · Gün · İmalat · Tamamlanan · Oran % · Gecikme (gün) · Önceki plan · Not.

Her sayfanın başında proje adı, tarih ve uygulanan filtre yazar. Başlık satırı dondurulmuştur ve üzerinde otomatik süzgeç açıktır. Sayılar gerçek sayı, tarihler gerçek tarih olarak yazılır; dosyayı açan kişi kendi hesabını kurabilir.

NotEski uygulamada bu sayfanın Excel çıktısı hiç yoktu; program yalnızca çizim olarak dışarı alınabiliyordu.

PDF

Yatay A4 bir belge ve içinde çizelgenin kendisi vardır — tablo değil, çizim.

  • İlk sayfanın üstünde İMALAT PROGRAMI, proje adı ve hazırlanma tarihi durur. Altındaki künye şeridi program aralığını, plan sayısını, devam eden, geciken ve tamamlanan sayılarını yazar.
  • Sol sütunda İMALAT / KLASÖR künyesi, sağında o satırın çubuğu çizilir. Zaman ekseni sayfanın genişliğine sığdırılır.
  • Gün çizgileri, gün numaraları, çalışılmayan gün gölgeleri, bağımlılık okları, tamamlanma dolgusu ve gecikme işaretleri ekrandakiyle aynıdır.
  • Kesikli kırmızı çizgi belgenin hazırlandığı günü gösterir.
  • Çizelgenin ardından Taşeron yükü tablosu gelir, en sonda açıklamalar.
  • Her sayfanın altında proje adı, belge adı ve uygulanan filtre yazar.

Ölçek çok daralırsa gün çizgileri ve gün numaraları yazılmaz; sıkışmış bir ızgara okunmaz bir gri bloğa dönerdi.

DXF (AutoCAD)

Programın CAD çizimi. Aynı çizelge, katmanlara ayrılmış olarak yazılır:

Katmanİçinde ne var
0-CERCEVEÇerçeve ve başlık ızgarası
0-GUN · 0-TATILGün çizgileri ve çalışılmayan gün sütunları
1-METINİmalat adları, yüzdeler, tarihler
2-KLASORKlasör bantları
3-BUGUNBugün çizgisi
4-BAGLANTIBağımlılık okları
CUBUK-…Çubuklar, durumuna göre beş ayrı katman

Katmanlara ayrılması, çizimi kendi paftanıza aldığınızda istemediğiniz kısmı kapatabilmeniz içindir: gün ızgarası kalabalık geldiyse 0-GUN kapatılır, çizelgenin kendisi durur.

NotDXF'te gün çizgileri her ölçekte yazılır. PDF'ten farklı olarak çizim büyütülebilir; ekranda okunmayan bir çizgi yakınlaştırınca okunur hâle gelir.

Uzun program uyarısı

Çizelgeye 400'den fazla satır giriyorsa PDF önce sorar: "Program çok uzun." Pencere kaç satır basılacağını söyler ve hazırlık sırasında pencerenin birkaç saniye yanıt vermeyebileceğini yazar. Devam etmek için Yine de hazırla deyin.

NotÇıktılardaki tarihler uygulamanın dili ne olursa olsun gün.ay.yıl biçiminde yazılır. Bu, çıktı dosyalarının bilinen bir sınırıdır.

7. Bilinmesi gerekenler

Süre takvim günüdür. Çalışılmayan günler çizelgenin zemininde gölgelenir ama süreye etki etmez. Pazar gününe denk gelen beş günlük bir iş yine beş gündür. Bu bilinçli bir karardır: "iş günü" tanımı şantiyeden şantiyeye değişir ve programın gün sayısı ile takvimdeki iki tarih arasındaki farkın birbirini tutmaması daha büyük bir karışıklık üretirdi.

Tamamlanma oranı Saha Veri Girişi'nden gelir. Bir planın çubuğunun dolması için kapsamındaki imalatların orada Yapıldı işaretlenmesi ya da Yapılıyor durumunda kısmi yüzdesinin girilmesi gerekir. Örnek: dört odalık 3. kat sıva planında bir odaya %10 girilirse plan %2,5 ve Devam ediyor olur; İmalat Raporu ve Genel Bakış da aynı sayıyı yazar. Bu sayfadan hiçbir imalat yapıldı işaretlenemez.

İptal ve Ertelendi ölçümle bozulmaz. Başka her durum kapsamdaki imalatlardan hesaplanır, ama bu ikisi kayıtta ne yazıyorsa öyle kalır. İptal edilmiş bir planın içindeki bir imalat sahada yapıldı diye plan Devam ediyora dönmez.

Tarihi olmayan planın çubuğu yoktur. Eski uygulamadan gelen ya da tarihi silinmiş kayıtlar listede durur, gün sütununda tire yazar ve çizelgede hiçbir yerde görünmez. Çıktıların açıklama satırı bu planların sayısını söyler.

Gecikme bir alarmdır, bir durum değil. Bitiş günü geçmiş ve hâlâ tamamlanmamış her plan gecikmiş sayılır; ayrıca bir durum seçmenize gerek yoktur. İptal ve Tamamlandı planlar gecikme üretmez.

Aramayla filtre birlikte çalışır. Arama kutusu imalat adı, konum, taşeron, not ve durum adında birden arar; filtre çipleri ise havuzu daraltır. İkisi aynı anda açıkken sonuç ikisinin kesişimidir.

Çubuğun içindeki yüzde her zaman yazılmaz. Çubuk dar kaldığında oran yazılmaz ama dolgu yine görünür; sayıyı okumak için ya yakınlaşın ya da çubuğun üzerine gelip künyeye bakın.

Program bir anlık görüntüdür. Sayfa açıldığında veri bir kez iner ve siz filtrelerle çalışırken kendiliğinden tazelenmez. Başkası aynı anda bir plan eklediyse görmek için Yenile demeniz gerekir.

Silinen bir planın ardılları serbest kalır. Silme, o planı önceki plan olarak gösteren kayıtların bağını önce koparır. Bu yüzden silmeden sonra çizelgede bazı oklar kaybolur; kayıp olan ok değil, artık var olmayan bağdır.

Boş bırakılan alanların listede bir karşılığı vardır. Kapsamı ve Ad alanı boş bir plan İmalat atanmadı, taşeronu olmayan bir plan Sorumlu atanmamış, klasöre girmemiş planlar da Klasörsüz planlar başlığı altında görünür. Üçü de gerçek bir ad değil, girilmemiş bir alanın yerini tutan metindir.

Taşeron adı Taşeronlar bölümünden gelir. Bir firma orada silinmişse plan Silinmiş taşeron, hiç atanmamışsa Sorumlu atanmamış diye görünür. İkisi de filtreden seçilebilir.

Toplu seçim yalnızca görüneni kapsar. Başlıktaki kutu, ekranda duran filtreye uyan planları seçer. Filtreyle gizlenmiş bir kaydı silme listesine koymak, görmediğiniz bir şeyi silmek olurdu.

8. İlgili bölümler

  • Saha Veri Girişi — planın kapsadığı imalatlar orada tanımlanır, orada Yapıldı işaretlenir ya da kısmi yüzdesi girilir. Çubukların dolması oraya bağlıdır.
  • İmalat Raporu — aynı imalatların durum dağılımını anlatır; burası aynı işleri zamana yayar.
  • Taşeronlar — plan penceresindeki taşeron listesi ve çıktıdaki Taşeron Yükü sayfası oradan beslenir.
  • Genel Bakış — projenin genel ilerlemesini okur; programa göre gecikme burada, tamamlanma orada görünür.
  • Şantiye Günlük Rapor — planlanan işin sahada o gün ne kadarının yapıldığını yazar.